ქართველი მწერლების, პოეტებისა და ხელოვანების განწყობები საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ზე, ხშირად სცდება რელიგიურ ჩარჩოებს და პიროვნულ, სულიერ და კულტურულ კავშირებს ეხება. ილია II-ის პიროვნება აღქმულია, როგორც ინტელექტუალური საყრდენი, რომელმაც უდიდესი როლი ითამაშა ეროვნული იდენტობისა და ქართული ენის დაცვის პროცესში.
ანა კალანდაძე ყოველთვის განსაკუთრებული მოწიწებით საუბრობდა პატრიარქზე. პოეტმა პატრიარქს ლექსიც კი მიუძღვნა - "ილია მეორეს“. მუდმივად ხაზს უსვამდა პატრიარქის სათნოებასა და როლს ქართველი ერის სულიერ სიმტკიცეში.
ჭაბუა ამირეჯიბი: „პატრიარქი არის ადამიანი, რომელმაც იცის დუმილის ფასი“. კლასიკოს მწერალს, რომელმაც სიცოცხლის ბოლო წლებში ბერად აღკვეცა გადაწყვიტა, პატრიარქთან საკმაოდ ახლო ურთიერთობა ჰქონდა. მუდმივად აღნიშნავდა, რომ ილია II-მ შეძლო ის, რაც ბევრისთვის შეუძლებელი ჩანდა — ათეისტურ ეპოქაში ეკლესია გამაერთიანებელ ცენტრად აქცია.
მუხრან მაჭავარიანი - პოეტი ხშირად ამბობდა, რომ ილია მეორემ ეკლესიაში დააბრუნა „ქართული გენი“; ხაზს უსვამდა პატრიარქის როლს ერის გამთლიანებასა და სულიერ გამოფხიზლებაში.
გურამ დოჩანაშვილი: „პატრიარქის თვალებში იკითხება მთელი საქართველოს ტკივილი და იმედი“. მწერალი ხშირად იხსენებდა მათ პირად საუბრებს, როდესაც უწმინდესი მას ლიტერატურულ სიახლეებზე ეკითხებოდა.
რეზო ჩხეიძე იხსენებდა, რომ პატრიარქთან შეხვედრები და კონსულტაციები ნებისმიერ შემოქმედებით საკითხზე ყოველთვის ახალ ხედვასა და პერსპექტივას უხსნიდა.
მურმან ლებანიძე ყოველთვის გამოირჩეოდა პატრიარქის მიმართ განსაკუთრებული სიყვარულით. ხშირად აღნიშნავდა, რომ პატრიარქის ეკლესიაში მოსვლამ ხალხს რწმენასთან ერთად ეროვნული თავმოყვარეობაც დაუბრუნა. პოეტმა პატრიარქს ლექსიც მიუძღვნა - „ილია მეორეს“, სადაც მას „საქართველოს იმედად“ მოიხსენიებს.
ჯანსუღ ჩარკვიანი: „ის არის კაცი, რომელიც უფალთან უფრო ახლოსაა, ვიდრე ჩვენთან, მაგრამ მაინც ჩვენს გვერდით დგას“. პოეტი, რომელიც ხშირად სტუმრობდა საპატრიარქოს, ამბობდა, რომ უწმინდესთან საუბრისას ადამიანი ივიწყებდა მის მაღალ იერარქიას და გრძნობდა მხოლოდ დიდ სიყვარულს; ჯანსუღ ჩარკვიანი იხსენებდა პატრიარქის საოცარ იუმორს და უბრალოებას.
გოდერძი ჩოხელი: „პატრიარქი არის ადამიანი, რომელმაც მასწავლა, როგორ უნდა ვიპოვო ღმერთი საკუთარ თავში“. მწერალი ხშირად აღნიშნავდა, რომ პატრიარქი მხოლოდ სულიერი ლიდერი კი არა, გადამრჩენელი იყო; ხაზს უსვამდა, რომ მძიმე სულიერი კრიზისებისა და დეპრესიის დროს, სწორედ პატრიარქთან ურთიერთობა აბრუნებდა სიცოცხლისკენ.
რევაზ ინანიშვილი პატრიარქს მოიხსენიებდა, როგორც ქართული სოფლისა და ტრადიციების დამცველს; ამბობდა, რომ ჰქონდა უნარი ყოფილიყო თანამედროვე და, ამავდროულად, ურყევად დაყრდნობილი ფესვებზე. აღფრთოვანებული იყო პატრიარქის ქადაგებებით, რომელიც მას ძველი ქართული მწერლობის საუკეთესო ნიმუშებს აგონებდა.
ოტია იოსელიანი: „ქართული მოთმინების აკადემია“ - მუდმივად ხაზს უსვამდა პატრიარქის მოთმინების უნარს. მისი თქმით, პატრიარქმა შეძლო ისეთი რამ, რაც ბევრ მეფესაც კი გაუჭირდებოდა. მწერალი, რომელიც თავისი პირდაპირობითა და ხისტი ხასიათით იყო ცნობილი, პატრიარქის წინაშე ყოველთვის ქედს იხრიდა.
ნოდარ დუმბაძე: მიუხედავად იმისა, რომ ნოდარ დუმბაძე პატრიარქის მოღვაწეობის ადრეულ წლებში გარდაიცვალა, მათ შორის მაინც არსებობდა კავშირი. ცნობილია, რომ პატრიარქი ხშირად აფასებდა დუმბაძის ჰუმანიზმს. თავად მწერალი კი პატრიარქის პიროვნებაში ხედავდა იმ „მზეს“, რომელიც ადამიანებს ერთმანეთთან აკავშირებდა.
ელგუჯა ამაშუკელი - ლეგენდარული მოქანდაკე ხშირად საუბრობდა პატრიარქზე; იხსენებდა, რომ ის თავად იყო ხელოვანი - ხატავდა და ძერწავდა. აღნიშნავდა, რომ პატრიარქის რჩევები მონუმენტური ხელოვნების შესახებ პროფესიონალებისთვისაც გასაკვირი და ღრმა იყო.
სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2. ყველა უფლება დაცულია
