არსებობს ქანდაკებები, რომლებსაც უყურებ და პირველივე წამს ხვდები, რომ მათში რაღაც უფრო მეტია, ვიდრე ბრინჯაო, ქვა ან ადამიანის სხეულის ფორმა. ისინი თითქოს გაჩერებულ წამს ინახავენ, იმ ერთ წამს, რომელიც ცხოვრებაში შეიძლება მხოლოდ ერთხელ გაგრძელდეს, ხელოვნებაში კი საუკუნეებს გაუძლოს. ოგიუსტ როდენის "მარადიული გაზაფხული" სწორედ ასეთი ნამუშევარია. დღეს ამ ქანდაკების ნახვა საქართველოშიც შეიძლება. ის საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში, შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის მუდმივ ექსპოზიციაშია წარმოდგენილი. და ეს მხოლოდ ერთი ცნობილი ევროპელი მოქანდაკის ნამუშევრის არსებობა არ არის ქართულ მუზეუმში. ეროვნული მუზეუმის მიერ ჩატარებული კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ კოლექციაში დაცული ბრინჯაოს "მარადიული გაზაფხული" ავთენტურია. მუზეუმის ცნობით, ნამუშევარი 1900 წელს, თავად როდენის სიცოცხლეშივე, ცნობილ ბარბედიანის სამსხმელოში ჩამოისხა.

როდენმა "მარადიული გაზაფხულის" იდეაზე დაახლოებით 1884 წელს დაიწყო მუშაობა. ეს ის პერიოდია, როდესაც მოქანდაკე უკვე ქმნიდა თავის ერთ-ერთ ყველაზე ამბიციურ და რადიკალურ პროექტს - "ჯოჯოხეთის კარიბჭეს". "მარადიული გაზაფხულის" ისტორიაც სწორედ ამ სამყაროს უკავშირდება.ორი ფიგურა ერთმანეთს ეხვევა. ქალი სხეულს უკან ხრის, თითქოს მთლიანად ემორჩილება მოძრაობას, მამაკაცი კი მისკენ იხრება. მათი სხეულები ისეა დაკავშირებული, რომ ზოგიერთ კუთხიდან თითქოს ერთი ფორმა ხდება. ეს არ არის უბრალოდ ჩახუტების სცენა. ეს არის მოძრაობა, სურვილი, სიახლოვე, წამი, როდესაც ორ ადამიანს შორის მანძილი ქრება.

როდენს თავდაპირველად შესაძლოა ეს კომპოზიცია "ჯოჯოხეთის კარიბჭისთვის" ჰქონოდა ჩაფიქრებული. მოგვიანებით კი ის დამოუკიდებელ ნამუშევრად იქცა. თავად როდენის მუზეუმის აღწერაც აღნიშნავს, რომ ნაწარმოების ბედნიერი, სიყვარულით სავსე ხასიათი რთულად ეწერებოდა იმ ტრაგიკულ სამყაროში, რომელსაც "ჯოჯოხეთის კარიბჭე" წარმოადგენდა.

"მარადიულ გაზაფხულში" ხშირად ხედავენ დანტეს "ღვთაებრივი კომედიის" პაოლოსა და ფრანჩესკას ორ შეყვარებულს, რომელთა სიყვარული ტრაგედიით დასრულდა. როდენის "კოცნასთან" ერთად ეს თემა მის შემოქმედებაში სიყვარულის, ვნების და აკრძალული სიახლოვის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სახედ იქცა.

ხელოვნების ისტორიკოსები ასევე აკავშირებენ ნაწარმოების ემოციურ ინტენსივობას როდენისა და მისი ახალგაზრდა მოწაფისა და თანამოაზრის, კამილ კლოდელის ურთიერთობასთან. თუმცა როდენის ნამუშევრების ისტორიაში ყოველთვის არის ადგილი გაურკვევლობისთვის. შეიძლება ერთი ქანდაკების წარმოშობას ერთი კონკრეტული ამბავი ჰქონდეს, მაგრამ საბოლოო მნიშვნელობა გაცილებით ფართო აღმოჩნდეს.

"მარადიული გაზაფხული" შეიძლება იყოს პაოლო და ფრანჩესკა. შეიძლება ის იყოს როდენისა და კამილას ეპოქის ანარეკლი. შეიძლება უბრალოდ ორი ადამიანის სხეულის მოძრაობაში გამოხატული სიყვარული იყოს. ალბათ, სწორედ ამიტომ არ ბერდება.

როდენისთვის ადამიანის სხეული არასოდეს ყოფილა მხოლოდ ანატომია. მისთვის სხეული მოძრაობდა, იხრებოდა, იძაბებოდა, თავისუფლდებოდა. "მარადიულ გაზაფხულში" განსაკუთრებით თვალშისაცემია ქალის სხეულის რკალისებური მოძრაობა. ის თითქოს გრავიტაციას ეწინააღმდეგება. მამაკაცის სხეული მისკენ იხრება და ამ მოძრაობაში იქმნება დაძაბულობა, რომელიც ქანდაკებას სიცოცხლის შეგრძნებას აძლევს. როდენის ქალის ფიგურისთვის გამოყენებული სხეულის ფორმა დაკავშირებულია ადელ აბროცეზისთან, მის ერთ-ერთ საყვარელ მოდელთან. ამავე სხეულის მოტივები როდენის სხვა ნამუშევრებშიც გვხვდება, მათ შორის "ჯოჯოხეთის კარიბჭესთან" დაკავშირებულ ფიგურებში.

"მარადიული გაზაფხულის" სხვადასხვა ბრინჯაოს ვერსია დღეს მსოფლიოს არაერთ მუზეუმსა და კოლექციაში გვხვდება. უნივერსიტეტის მიჩიგანის ხელოვნების მუზეუმიც, მაგალითად, აღნიშნავს სხვადასხვა ზომის ბრინჯაოს ვერსიების ჩამოსხმას. მაგრამ ყველა ბრინჯაო ერთნაირი ისტორიის მატარებელი არ არის. მნიშვნელოვანია მისი ზომა, ვერსია, ჩამოსხმის თარიღი, სამსხმელოს ნიშნები, შიდა სტრუქტურა, ნომრები და სხვა დეტალები.

სწორედ ასეთ დეტალებზე დგას როდენის ბრინჯაოს ნამუშევრების თანამედროვე ატრიბუციის დიდი ნაწილი. ამ ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო თავი საქართველოში იწერება. საქართველოს ეროვნული მუზეუმის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის საზღვარგარეთის ქვეყნების ხელოვნების კოლექციაში დაცული "მარადიული გაზაფხულის" კვლევის შედეგად მისი ავთენტურობა დადგინდა.

მუზეუმის ცნობით, ნამუშევრის ავთენტურობას ადასტურებენ პარიზის როდენისა და ორსეს მუზეუმების კურატორები: ქლოე არიო და ფრანსუა ბლანშე. ასევე Comité Rodin-ის დამფუძნებელი ჟერომ ლე ბლე.

საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სამეცნიერო გამოცემაში პირდაპირ წერია, რომ ქანდაკების პროვენანსის, ანუ მუზეუმამდე მისი გადაადგილების ისტორიის, დასადგენად საარქივო მასალების შესწავლა ჯერ კიდევ მიმდინარეობს. ცნობილია, რომ იგი მუზეუმის საერთო საინვენტარო წიგნში 1955 წელს დარეგისტრირდა, თუმცა ზუსტი შემოსვლის თარიღი უცნობია. ამასთან, 1952 წლის 19 დეკემბრის ექსპოზიციის სიებში ქანდაკება უკვე მუზეუმის კუთვნილებად ფიქსირდება.

ეს არის ისტორია იმაზე, თუ როგორ შეიძლება ერთი ხელოვნების ნიმუში ათწლეულების შემდეგ ხელახლა აღმოჩნდეს ყურადღების ცენტრში - კვლევის, შედარების, ექსპერტიზისა და საერთაშორისო სპეციალისტების მონაწილეობით.